İnternetten kaydettiğiniz resim .webp uzantılı çıktı ve açılmıyor mu? Formatın ne olduğunu, hangi cihazda nasıl açıldığını, ne zaman JPG ya da PNG'ye çevrilmesi gerektiğini ve JPEG ile PNG karşısındaki artı eksilerini anlatıyoruz.
WebP, Google'ın 2010 yılında duyurduğu ve web sayfalarındaki resimleri hafifletmek için geliştirdiği bir görsel formatıdır. WebP nedir sorusunun kısa cevabı şu: hem kayıplı hem kayıpsız sıkıştırma yapabilen, saydam arka planı ve animasyonu taşıyabilen, aynı fotoğrafı JPEG'e göre tipik olarak %25–34 daha küçük dosyada saklayan bir resim biçimi. Güncel tarayıcılar, Windows 10 ve 11, macOS Big Sur ve sonrası, Android ile iOS 14 ve sonrası bu dosyaları açar. Açmayan eski bir program ya da yalnızca JPG kabul eden bir form varsa çözüm basittir: dosyayı JPG veya PNG'ye çevirmek.
Dönüştürme tarafını hemen halletmek istiyorsanız fotoğraflar için WebP'den JPG'ye dönüştürücü, saydam zeminli logo, ikon ve çıkartmalar için WebP'den PNG'ye dönüştürücü doğru araçtır. Ters yönde, kendi sitenizdeki görselleri hafifletmek için JPG'den WebP'ye ve PNG'den WebP'ye dönüştürücüleri kullanabilirsiniz. Aşağıda önce formatın ne olduğunu, sonra her cihazda nasıl açıldığını ve hangi durumda çevrilmesi gerektiğini adım adım anlatıyoruz.
Çoğu kişi bu formatla bilerek tanışmaz. Bir haber sitesinden ya da online mağazadan bir resme sağ tıklayıp “Resmi farklı kaydet” dediğinizde dosya urun-fotografi.webp gibi bir adla iner; çift tıkladığınızda eski bir resim görüntüleyici “dosya biçimi desteklenmiyor” der. Bunun sebebi sitenin size bilerek WebP göndermesidir. Tarayıcı her istekte hangi görsel biçimlerini anlayabildiğini sunucuya bildirir; sunucu da tarayıcı destekliyorsa aynı resmin daha küçük kopyasını yollar. Sayfa daha hızlı açılır, site daha az bant genişliği harcar, siz ise diskinizde alışık olmadığınız uzantılı bir dosyayla kalırsınız.
Yani dosya bozuk değildir, virüs de değildir; yalnızca JPEG ve PNG'den daha yeni bir biçimdir. Sorun, dosyayı tarayıcının dışında açmaya çalıştığınızda başlar: bazı eski masaüstü programları, ofis yazılımlarının eski sürümleri ve başvuru formlarının önemli bir kısmı bu uzantıyı tanımaz.
Teknik olarak dosya, RIFF adlı bir kapsayıcının içinde saklanan görüntü verisidir. Kayıplı mod, VP8 video kodeğinin tek kare (anahtar kare) sıkıştırmasına dayanır; kayıpsız mod ise ayrıca geliştirilmiş başka bir algoritmadır. Biçim kanal başına 8 bit renk taşır, saydamlık için alfa kanalını ve çok kareli animasyonu destekler. Bir görselin kenarı en fazla 16.383 piksel olabilir; telefon fotoğraflarında bu sınır hiç sorun olmaz ama çok geniş panoramalarda karşınıza çıkabilir.
Kayıplı modda bir ayrıntı daha önemlidir: renk bilgisi, parlaklık bilgisinin yarı çözünürlüğünde saklanır (4:2:0 renk alt örneklemesi). Fotoğrafta bu fark edilmez; ama mavi zemin üzerine ince kırmızı yazı gibi keskin renk geçişlerinde kenarlar hafifçe bulanıklaşabilir.
.webp uzantısına bakarak dosyanın kayıplı mı kayıpsız mı kaydedildiğini anlayamazsınız. Bunun pratik bir sonucu var: kayıplı kaydedilmiş bir dosyayı PNG'ye çevirmek kaybolan ayrıntıyı geri getirmez. PNG yalnızca o andan sonra yeni bir kayıp olmayacağını garanti eder. Elinizde orijinal JPG veya PNG varsa düzenleme için her zaman onu kullanın.
En hızlı evrensel yöntem, dosyayı herhangi bir güncel tarayıcı penceresine sürükleyip bırakmaktır. Chrome, Edge, Firefox ve Safari'nin güncel sürümleri resmi doğrudan gösterir. Kalıcı çözüm içinse işletim sisteminize göre aşağıdaki adımlara bakın.
macOS Big Sur (11) ve sonraki sürümlerde Önizleme uygulaması bu biçimi açar; Finder'da dosyayı seçip boşluk tuşuna basarak Hızlı Bakış ile de görebilirsiniz. Önizleme'nin az bilinen bir faydası, çeviri için ayrı bir programa ihtiyaç bırakmamasıdır: Dosya > Dışa Aktar menüsünden biçim olarak JPEG veya PNG seçebilirsiniz. Daha eski bir macOS kullanıyorsanız dosyayı tarayıcıda açın ya da önce çevirin.
Android uzun yıllardır bu formatı yerleşik olarak çözer; galeri uygulamaları dosyaları sorunsuz gösterir. iPhone ve iPad'de iOS 14 ve sonrası resmi Fotoğraflar'da gösterir. Telefonda asıl sorun açmak değil paylaşmaktır: bazı uygulamalar ve web formları telefondan seçilen .webp dosyasını kabul etmez, bu durumda önce çevirip öyle yüklemek gerekir. Küçük bir not: bazı mesajlaşma uygulamalarında kullandığınız çıkartmalar (sticker) da aslında saydam arka planlı WebP dosyalarıdır.
Formatın en çok sorun çıkardığı yer tarayıcının dışıdır. Eski sürüm görsel düzenleyiciler, bazı baskı merkezlerinin yükleme sayfaları, kurumsal intranet panoları ve “yalnızca JPG, JPEG veya PNG” yazan başvuru formları bu dosyaları reddeder. Karşılaşacağınız tipik mesajlar şunlardır: “Bu dosya biçimi desteklenmiyor”, “Geçersiz dosya türü” ya da dosya seçme penceresinin dosyayı hiç listelememesi. Bu noktada tek kalıcı çözüm dosyayı gerçekten dönüştürmektir.
Sık yapılan hata, dosyanın adını foto.webp yerine foto.jpg yapmaktır. Bu bir dönüştürme değildir; dosyanın içi hâlâ WebP'dir. Bazı programlar içeriğe bakıp yine de açabilir, ama türü içerikten doğrulayan formlar ve sistemler dosyayı reddeder. Bizim dönüştürücülerimiz de içeriği uzantısıyla uyuşmayan dosyayı güvenlik nedeniyle kabul etmez.
Hedef biçimi dosyanın içeriği belirler. Kısa karar listesi:
urun-fotografi.jpg.Dosyalar sunucuda o istek içinde işlenir ve yanıt olarak geri döner; saklanmaz, paylaşılmaz. Kayıt ya da ücret gerekmez.
WebP'den JPG'ye geçiş, kayıplı bir dosyayı bir kez daha kayıplı kaydetmek demektir; 90 kalitede bu ikinci kayıp normal bakışta görünmez. Şaşırtan nokta çoğu zaman boyuttur: 180 KB'lık bir dosya JPG'ye çevrildiğinde 250–300 KB olabilir. Bu bir hata değil, JPEG'in aynı görüntüyü daha az verimli sıkıştırmasının sonucudur. PNG'ye çevirdiğinizde ise fotoğraflarda dosya birkaç kat büyür, çünkü PNG hiçbir ayrıntıyı atmaz. Boyut önemliyse çeviriden sonra görsel sıkıştırıcı ile kaliteyi 75–82 aralığına çekebilirsiniz.
Üç formatı yan yana koyduğunuzda yenisinin neden web için tercih edildiği, eski ikisinin ise neden hâlâ ortadan kalkmadığı netleşir.
| Özellik | WebP | JPEG | PNG |
|---|---|---|---|
| Sıkıştırma | Kayıplı ve kayıpsız | Yalnızca kayıplı | Yalnızca kayıpsız |
| Saydamlık (alfa) | Var | Yok | Var |
| Animasyon | Var | Yok | Yalnızca APNG uzantısıyla |
| Renk derinliği | Kanal başına 8 bit | Pratikte 8 bit | 8 veya 16 bit |
| Fotoğrafta tipik boyut | JPEG'den %25–34 küçük | Referans | Çoğu zaman birkaç kat büyük |
| En uzun kenar | 16.383 piksel | 65.535 piksel | Pratikte sınırsız |
| Uyumluluk | Güncel tarayıcı ve sistemler | Neredeyse her yazılım | Neredeyse tüm programlar |
Boyut karşılaştırması Google'ın yayımladığı ölçümlere dayanır: kayıplı WebP, eşdeğer görsel kalitede JPEG'den tipik olarak %25–34, kayıpsız WebP ise PNG'den yaklaşık %26 daha küçüktür. Kendi dosyalarınızda oran içeriğe göre değişir; gökyüzü ve cilt gibi yumuşak geçişli fotoğraflarda kazanç büyür, zaten iyi sıkıştırılmış küçük görsellerde azalır.
Ziyaretçi olarak bu biçimle karşılaşmak can sıkıcı olabilir, ama site sahibiyseniz tablo tersine döner. 1600 piksel genişliğinde, JPG olarak 400 KB tutan bir ürün fotoğrafı WebP'de tipik olarak 260–300 KB bandına iner. Sayfada yirmi görsel varsa bu fark mobil bağlantıda açıkça hissedilir.
WebP bir görsel biçimidir, çalıştırılabilir bir program değildir; dosyayı açmak tek başına bir şey kurmaz. Yine de her resim çözücüde olduğu gibi bu formatın kütüphanesinde de zaman zaman güvenlik açıkları bulunur. 2023'te libwebp'te bulunan ve CVE-2023-4863 koduyla bilinen ciddi açık, tarayıcı güncellemeleriyle kapatılmıştı. Tarayıcınızı ve işletim sisteminizi güncel tutmanız yeterli önlemdir.
Hayır. Ad değişir, içerik değişmez. Dosyayı gerçekten JPG yapmak için yeniden kodlamak gerekir; bu da birkaç saniyelik bir dönüştürme işlemidir.
Siteler, tarayıcınız bu formatı desteklediğini bildirdiği için size onu gönderir. Aynı adres başka bir tarayıcıda ya da eski bir uygulamada JPG olarak gelebilir. Kaydettikten sonra çevirmek en kolay yoldur.
AVIF aynı kalitede genellikle daha küçük dosya üretir, ama kodlaması yavaştır ve eski yazılımlarda desteği daha zayıftır. Uyumluluk ve hız dengesi için WebP, en küçük dosya için AVIF öne çıkar.
Konuyu derinleştirmek için yeni nesil rakibini anlattığımız AVIF nedir yazısına, iki klasik formatı karşılaştırdığımız PNG ve JPG arasındaki fark rehberine, form ve e-posta için fotoğraf boyutu küçültme adımlarına ve dört formatı tek tabloda topladığımız görsel formatı seçimi yazısına göz atabilirsiniz.
